ชุดภาพ “ความทรงจำ: พลังของคนไร้เสียงในกรณีการบังคับสูญหายช่วงสงครามยาเสพติด”

ท่ามกลางสถานการณ์ความรุนแรงโดยรัฐ ที่เกิดขึ้นมาเป็นเวลานานหลายยุคหลายสมัย และได้ละเมิดสิทธิมนุษยชนของประชาชนจำนวนไม่น้อย หนึ่งในผู้ที่ตกเป็นผู้เสียหายจากความรุนแรงโดยรัฐ คือ “กลุ่มชาติพันธุ์” ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ห่างไกล หลายคนไร้สัญชาติ ทำให้ไม่สามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์ใดๆ ความห่างไกลในเชิงพื้นที่และสิทธิ ส่งผลให้คนกลุ่มนี้กลายเป็นคนกลุ่มเปราะบางที่พร้อมจะกลายเป็น “แพะ” ให้กับเจ้าหน้าที่ในปฏิบัติการด้านความมั่นคงต่างๆ

นโยบาย “สงครามยาเสพติด” ที่เกิดขึ้นเมื่อปี 2546 ก็เป็นอีกหนึ่งปฏิบัติการที่ได้ละเมิดสิทธิมนุษยชนของกลุ่มชาติพันธุ์จำนวนมาก ทั้งการสังหารนอกกระบวนการยุติธรรม การฆาตกรรม การทรมาน และการบังคับสูญหาย หลายครอบครัวสูญเสียสมาชิกอันเป็นกำลังสำคัญในการหารายได้ ผู้รอดชีวิตจากเหตุการณ์ความรุนแรงยังคงมีบาดแผลที่ฝังลึกอยู่ในใจ ขณะที่ยังไม่มีเจ้าหน้าที่รัฐคนใดที่ถูกดำเนินคดี คดีฆาตกรรมและบังคับสูญหายไม่เคยได้รับการสืบสวนสอบสวนตามกระบวนการ และตัวเลขผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายยังคงไม่มีข้อสรุป

อย่างไรก็ตาม สิ่งเดียวที่ “คนข้างหลัง” ของผู้เสียชีวิตและผู้สูญหายยังคงเหลืออยู่ คือ “ความทรงจำ” ที่พวกเขาได้บอกเล่าออกมา หวังเพียงว่าเรื่องราวและเสียงของพวกเขาจะดังไปถึงใครสักคน และทำให้ความยุติธรรมกลับคืนมาสู่พวกเขาอีกครั้ง

อ่านรายงาน “เรื่องเล่าจากหลุมลึก: กรณีการบังคับสูญหายในบริบทกลุ่มชาติพันธุ์ลาหู่” โดยมูลนิธิผสานวัฒนธรรม ที่นี่

ภาพ: อัญมณี แก้วอะโข