คืบหน้ากรณีทหารเกณฑ์ถูกรุ่นพี่-ครูฝึกหยดน้ำตาเทียนใส่ร่างกาย กรมคุ้มครองสิทธิฯ ยันมีความผิดตาม พ.ร.บ. ทรมานฯ

จากกรณีเมื่อเดือนมิถุนายน 2569 พลทหารในสังกัดกองทัพเรือนายหนึ่งถูกครูฝึกและพลทหารรุ่นพี่ใช้น้ำตาเทียนหยดใส่ร่างกาย และทำร้ายร่างกายโดยใช้เข็มขัดหวด จนพลทหารคนดังกล่าวแจ้งขอความช่วยเหลือ และเป็นกระแสวิพากษ์วิจารณ์ในสื่อสังคมออนไลน์ซึ่งมีการเผยแพร่เป็นคลิปวีดิโอเหตุการณ์บางช่วงด้วย จากนั้นมูลนิธิผสานวัฒนธรรม (CrCF) ได้ยื่นเรื่องร้องเรียนให้คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ตรวจสอบกรณีดังกล่าว

ล่าสุด กสม. ได้มีหนังสือถึง CrCF ระบุว่า ในการประชุมด้านการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิมนุษยชนครั้งที่ 43/2569 เมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 และมีการพิจารณาผลการประสานงานในกรณีนี้ พบว่ากองทัพเรือได้มีมาตรการลงโทษผู้ที่เกี่ยวข้อง และย้ายผู้เสียหายออกจากพื้นที่เกิดเหตุเพื่อความปลอดภัยแล้ว 

นอกจากนี้ กองทัพเรือยังมีมาตรการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ มาตรการเชิงระบบ เช่น การประกาศนโยบายไม่ยอมรับการใช้ความรุนแรง การกลั่นแกล้ง และการลงโทษนอกเหนือกฎหมายและระเบียบราชการ การดำเนินคดีอาญาและวินัยต่อผู้กระทำผิดโดยไม่มีการละเว้น ซึ่งครอบคลุมถึง พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ และจัดอบรมกฎหมายและระเบียบวินัยทหาร เพื่อสร้างความตระหนักให้แก่กำลังพลทุกนาย รวมทั้งมาตรการป้องกันเหตุเกิดซ้ำ โดยใช้แนวทางปฏิบัติ Do’s & Don’t เป็นมาตรฐานกลางในเชิงนโยบายและการปฏิบัติในหน่วยฝึกทหารใหม่ มีช่องทางร้องทุกข์ตาม พ.ร.บ. ว่าด้วยวินัยทหาร พ.ศ. 2476 และช่องทางสื่อสารพิเศษ เรียกว่า “ตู้สื่อสารพลทหารถึงผู้พัน” เพื่อให้สามารถร้องเรียนถึงผู้บังคับบัญชาระดับสูงได้โดยตรง

ด้านกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม พิจารณาแล้วเห็นว่า การกระทำดังกล่าวเข้าข่ายความผิดตาม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ จึงส่งเรื่องต่อให้อัยการจังหวัดพัทยาดำเนินการตามกฎหมาย

ปัญหาการทรมานพลทหารขณะเข้ารับการฝึกในค่าย โดยครูฝึกและทหารรุ่นพี่มักอ้างว่าเป็นการธำรงวินัย หรือเป็นกิจกรรมรับน้องใหม่เพื่อฝึกความอดทน ทว่ากลับนำไปสู่อาการบาดเจ็บ ความเจ็บป่วย และหลายกรณีเป็นอันตรายถึงชีวิต นับเป็นปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งในสังคมไทยโดยเฉพาะอย่างยิ่งการเกณฑ์ทหารใหม่ซึ่งยังเป็นระบบการบังคับ ซึ่งไม่เพียงแต่พรากชีวิตบุคคลและก่อให้เกิดความสูญเสียให้แก่ครอบครัวผู้เสียชีวิตเท่านั้น แต่ยังนับเป็นความสูญเสียกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ อีกทั้งยังบ่อนทำลายความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อรัฐด้วย

ขณะที่ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา การตอบสนองของหน่วยงานรัฐต้นสังกัดต่อกรณีเหล่านี้ กลับมีเพียงการมอบเงินช่วยเหลือเยียวยาจากงบประมาณที่มาจากภาษีของประชาชนเป็นหลัก ส่วนการดำเนินคดีอาญาต่อผู้กระทำผิดและผู้บังคับบัญชา ภายใต้อำนาจศาลพลเรือน ตาม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ กลับมีให้เห็นไม่มากนัก 

เพราะฉะนั้น มาตรการต่างๆ ที่กองทัพเรือจัดตั้งขึ้นจึงอาจเรียกได้ว่าเป็นคำมั่นสัญญาที่มอบให้กับครอบครัวของพลทหารและสังคมไทย ในการปกป้องคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของพลทหาร และสนับสนุนให้เกิดความรับผิดรับชอบภายในหน่วยงาน 

ขณะเดียวกัน ความเห็นของกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ ที่ยืนยันว่าการกระทำดังกล่าวของครูฝึกและรุ่นพี่นั้นเป็นการกระทำผิดตาม พ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ ได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของกฎหมายฉบับนี้ในการเอาผิดผู้ที่กระทำการละเมิด และเป็นจุดเริ่มต้นให้ พ.ร.บ. ฉบับนี้สามารถบังคับใช้ได้จริง

ทั้งนี้ CrCF สื่อมวลชน และประชาชน จะยังคงจับตามองและคาดหวังการทำงานของกองทัพ รวมทั้งการดำเนินการทางวินัยและอาญาต่อผู้กระทำผิด การกำหนดมาตรการในการแก้ไข ป้องกันเพื่อมิให้มีการกระทำผิดซ้ำ รวมทั้งการเยียวยาผู้เสียหายและครอบครัว เพื่อให้สิทธิมนุษยชนของพลทหารได้รับการปกป้องคุ้มครองอย่างแท้จริงต่อไป

Author

บทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมจากผู้เขียน