4 มิถุนายน 2568 ครบรอบ 5 ปี การหายตัวไปของวันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์

ย้อนไปเมื่อ 5 ปีก่อน ช่วงเย็นวันที่ 4 มิถุนายน 2563 วันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ หรือต้าร์ นักกิจกรรมและผู้ลี้ภัยทางการเมืองชาวไทย ถูกอุ้มหายไปในกรุงพนมเปญ ประเทศกัมพูชา

ช่วงเวลาหลังการรัฐประหารโดย คสช. ใน พ.ศ. 2557 นักกิจกรรมทางการเมืองหลายคนพากันลี้ภัยออกนอกประเทศ หลายคนหายตัวไปอย่างไร้ร่องรอย และบางคนถูกสังหาร ทว่าชะตากรรมของวันเฉลิมนั้นแตกต่างจากผู้ลี้ภัยทางการเมืองคนอื่นๆ เพราะก่อนเขาจะหายตัวไป เสียงสุดท้ายของเขาที่พูดผ่านสายโทรศัพท์กับผู้ใกล้ชิดคือ “โอ๊ย หายใจไม่ออก” และหลังจากนั้น ปรากฏภาพวันเฉลิมถูกลักพาตัวขึ้นรถตู้โดยชายกลุ่มหนึ่ง

ภาพการลักพาตัวอันอุกอาจถูกเผยแพร่ในโลกออนไลน์ ผู้คนจำนวนมากให้ความสนใจและแสดงความเป็นห่วง หลายคนมองว่าการลักพาตัวครั้งนี้ อาจเป็นการบังคับสูญหายที่รัฐไทยและกัมพูชามีส่วนรู้เห็น นำไปสู่การติดแฮชแท็ก #Saveวันเฉลิม ซึ่งติดเทรนด์อันดับหนึ่งในแพลตฟอร์ม X นอกจากนี้ ชะตากรรมของวันเฉลิมที่ปรากฏแก่สายตาของคนรุ่นใหม่ ยังเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ก่อให้เกิดการชุมนุมทางการเมืองครั้งใหญ่ในช่วง พ.ศ. 2563 – 2565 รวมทั้งยังจุดประกายให้เกิดการผลักดันร่างพระราชบัญญัติป้องกันการทรมานและการบังคับสูญหายอีกด้วย

หลังจากการถูกลักพาตัวไปครั้งนั้น สิตานัน สัตย์ศักดิ์สิทธิ์ พี่สาวของวันเฉลิม ได้เดินทางไปยังประเทศกัมพูชา เพื่อตามหาน้องชาย รวมทั้งร้องเรียนไปยังหน่วยงานรัฐไทย รัฐบาลกัมพูชา และหน่วยงานอื่นๆ เพื่อขอความช่วยเหลือในการค้นหาชะตากรรมวันเฉลิม ทว่าเธอไม่เคยได้รับข่าวคราวความคืบหน้าใดๆ กลับกัน สิตานันต้องเป็นฝ่ายรวบรวมหลักฐานเพื่อยื่นให้หน่วยงานรัฐปฏิบัติหน้าที่ที่ควรจะทำ ซ้ำร้ายยังถูกคุกคามและถูกดำเนินคดี เพียงเพราะเรียกร้องให้รัฐปกป้องศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของน้องชายคนเดียวของเธอ

แม้การถูกอุ้มหายของวันเฉลิมจะกระตุ้นให้เกิดแรงผลักดันร่าง พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและการบังคับสูญหาย แต่ปัจจุบันนี้ เป็นเวลากว่า 2 ปีแล้วนับแต่ที่สิตานันได้เข้าแจ้งความร้องทุกข์กับศูนย์ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย สำนักงานการสอบสวน สำนักงานอัยการสูงสุด โดยยังคงไม่มีการแจ้งความคืบหน้ารายละเอียดในการสืบสวนสอบสวนแต่อย่างใด

#ให้ความจริงอยู่กับเราทุกที่

ภาพ: อัญมณี แก้วอะโข