เก็บตกงานเสวนาวิชาการในหัวข้อ “คดีอาญาตากใบขาดอายุความ : ความรับผิดชอบใคร จะดำเนินคดีต่อได้หรือไม่?“

เก็บตกงานเสวนาวิชาการในหัวข้อ “คดีอาญาตากใบขาดอายุความ : ความรับผิดชอบใคร จะดำเนินคดีต่อได้หรือไม่?“เมื่อวันอาทิตย์ที่ 20 ตุลาคม 2567 ที่ผ่านมา ณ ห้องจิตติ ติงศภัทิย์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ มูลนิธิผสานวัฒนธรรม ร่วมกับศูนย์นิติศาสตร์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ จัดงานเพื่อร่วมรำลึกเหตุการณ์ตากใบครบรอบ 20 ปี

ประเด็นการอภิปรายร่วมแลกเปลี่ยน

มุมมองทางกฎหมายต่ออายุความในคดีตากใบ

การตีความข้อกฎหมายเกี่ยวกับอายุความในคดีที่เกี่ยวข้องกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนและความรับผิดชอบของรัฐ

ความท้าทายในการยกเลิกหรือขยายอายุความในกรณีดังกล่าว

รศ. ดร. ปกป้อง ศรีสนิท – คณบดีคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

“ความเป็นไปได้ในคดีตากใบ ฝ่ายนิติบัญญัติและตุลาการต้องออกกฎหมายแก้ไขอายุความ (ม.95) และเปลี่ยนแนวคำพิพากษาศาลฎีกาเกี่ยวกับการบังคับใช้ย้อนหลังให้ได้ภายใน 5 วัน ก่อนที่คดีนี้จะหมดอายุความ” 

“กฎหมายฝรั่งเศส พอพนักงานอัยการสั่งฟ้อง อายุความจะหยุดลงและนับใหม่ แต่กฎหมายไทย ต้องสั่งฟ้องบวกมีจำเลยมาปรากฎต่อศาล ในอนาคตถ้าเราไม่อยากเห็นคนทำความผิดร้ายแรงหลบหนีและคดีขาดอายุความ ข้อเสนอหนึ่งคือเราต้องแก้กฎหมาย”

รศ. ดร. ปริญญา เทวานฤมิตรกุล – อาจารย์ประจำคณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

“ประเทศไทยของเราส่งเสริมให้หนีคดี เพราะแม้ศาลรับฟ้องแล้ว อายุความก็ยังนับต่อ เราจึงต้องแก้กฎหมายอาญาเรื่องอายุความ เรื่องการใช้อำนาจโดยมิชอบโดยเฉพาะอย่างยิ่งทำให้ประชาชนตายและคอร์รัปชั่นต้องไม่มีอายุความ หรือถ้าศาลรับฟ้อง หรือจำเลยหนี อายุความต้องหยุด เพื่อไม่ให้เกิดการหนึคดึอีก”

“มาตรา 29 วรรคหนึ่งของรัฐธรรมนูญ ห้ามย้อนหลังเฉพาะความผิดและโทษ  แต่เรื่องอายุความไม่ใช่เรื่องความผิดและโทษ อายุความขาดไม่ได้แปลว่า จำเลยไม่ผิด ผิดไม่ผิดเป็นอำนาจตัดสินของศาล อายุความแค่ทำให้ดำเนินคดีต่อไม่ได้”

ทนายอับดุลกอฮาร์ อาแวปูเตะ – ทนายความในคดีตากใบ

“วันนี้สถานการณ์ในพื้นที่สามจังหวัดยังอยู่ แต่กลไกของกฎหมายมีปัญหา ในคดีอื่นๆ เช่นการตายในการควบคุมตัว ออกสาเหตุการตายที่ระบุผู้กระทำความผิดไม่ได้ มีการตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริง แต่รายงานก็เอาไปใช้ในคดีไต่สวนการตายไม่ได้”

ผู้แทนญาติผู้เสียหาย #คดีตากใบ

“อยากให้รัฐบาลไทยออกมาขอโทษอย่างจริงจัง จากเหตุที่มีการสลายการชุมนุมโดยการกำกับดูแลของรัฐบาล เคยมีคนออกมาขอโทษก็จริง แต่มีกี่คนได้ยิน เคยมาถามไหมว่าญาติรู้สึกอย่างไร ก็เหมือนลมปาก มันไม่มีความจริงใจ”

“สันติสุขความสงบในสามจังหวัดจะเกิดขึ้นได้อย่างไร ถ้าประชาชนยังไม่เชื่อมั่น ยังเกลียด ยังไม่ชอบรัฐบาล ต่อให้ไม่ขาดอายุความ แต่ญาติผู้เสียชีวิตและผู้เสียหายจะต้องอยู่กับความเจ็บปวดจากเหตุที่เกิดขึ้นไปตลอดชีวิต”

สัณหวรรณ ศรีสด – คณะกรรมการ นักนิติศาสตร์สากล

“กรณีศาลโลก (International Court of Justice) จะต้องเป็นกรณีที่รัฐคู่กรณีทั้งสองเป็นสมาชิกตรงกัน และมีรัฐหนึ่งพร้อมจะยื่นเรื่อง เช่น กรณีพม่า เคสโรฮิงญา มีประเทศแกมเบียไปฟ้องศาลโลก ซึ่งรัฐทั้งสองเป็นสมาชิก”

“มาตรการคว่ำบาตร หลายประเทศจะมีข้อกำหนดในกฎหมายภายในว่าเขาสามารถคว่ำบาตรบุคคลที่กระทำการละเมิดสิทธิได้ เช่น ภายในสหภาพยุโรปจะกำหนดให้แต่ละประเทศตั้งมาตรการของตนเอง เช่น แบนวีซ่า อายัดทรัพย์สิน”