ผู้เชี่ยวชาญสหประชาชาติแสดงความกังวลต่อการส่งตัวกลับ อี ควิน เบดั๊บ จากประเทศไทยไปเวียดนาม

ผู้เชี่ยวชาญสหประชาชาติแสดงความกังวลต่อการส่งตัวกลับ อี ควิน เบดั๊บ จากประเทศไทยไปเวียดนาม

กรุงเจนีวา (3 ธันวาคม 2025) – กลุ่มผู้เชี่ยวชาญของสหประชาชาติ* แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการที่ประเทศไทยส่งตัวนาย อี ควิน เบดั๊บ นักปกป้องสิทธิมนุษยชนชาวมองตานญาด (Montagnard) สัญชาติเวียดนาม และผู้ลี้ภัยที่ได้รับการรับรองโดย UNHCR กลับไปยังเวียดนาม โดยเตือนว่าการส่งตัวดังกล่าวทำให้เขาเผชิญความเสี่ยงอย่างร้ายแรงต่อการถูกทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้ายไร้มนุษยธรรม การบังคับให้สูญหาย การควบคุมตัวโดยพลการ และการละเมิดสิทธิมนุษยชนร้ายแรงอื่น ๆ

“เราขอประณามการที่ประเทศไทยส่งกลับ อี ควิน เบดั๊บ” ผู้เชี่ยวชาญกล่าว “การส่งกลับครั้งนี้เป็นการละเมิดหลักการไม่ผลักดันกลับ (Non-Refoulement) ซึ่งห้ามมิให้ส่งตัวบุคคลใดไปยังประเทศที่มีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าพวกเขาจะเผชิญความเสี่ยงที่แท้จริงและคาดหมายได้ต่อการถูกพรากชีวิตโดยพลการ การทรมานหรือการปฏิบัติที่โหดร้าย การบังคับให้สูญหาย การควบคุมตัวโดยพลการ การพิจารณาคดีที่ไม่เป็นธรรมอย่างร้ายแรง หรืออันตรายร้ายแรงอื่น ๆ หลักการนี้ใช้ได้โดยไม่มีข้อยกเว้น ไม่ว่าบุคคลนั้นจะมีสัญชาติหรือสถานะการเข้าเมืองเช่นใด”

เบดั๊บเป็นผู้ร่วมก่อตั้งองค์กร Montagnards Stand for Justice ซึ่งเป็นองค์กรไม่ใช้ความรุนแรงที่สนับสนุนสิทธิและเสรีภาพของชนกลุ่มน้อยชาวมองตานญาดในที่ราบสูงตอนกลางของเวียดนาม เขาเป็นผู้ลี้ภัยที่ได้รับการรับรองจาก UNHCR ในประเทศไทยตั้งแต่ปี 2560  และอยู่ระหว่างกระบวนการขอไปตั้งถิ่นฐานในประเทศที่สามในช่วงเวลาที่ถูกส่งตัว

อี ควิน เบดั๊บ ถูกจับกุมโดยตำรวจตรวจคนเข้าเมืองของไทยเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2567 ภายหลังคำร้องขอส่งผู้ร้ายข้ามแดนจากเวียดนาม หลังจากที่เขาถูกตัดสินลงโทษลับหลังและได้รับโทษจำคุก 10 ปีในข้อหาก่อการร้ายที่ไม่มีเหตุผลอันชอบด้วยกฎหมาย ในกระบวนการที่ก่อให้เกิดข้อกังวลอย่างมากเกี่ยวกับความเป็นธรรมของการพิจารณาคดี เมื่อวันที่ 30 กันยายน 2024 ศาลอาญา กรุงเทพฯ มีคำสั่งว่ามีมูลเพียงพอในการส่งผู้ร้ายข้ามแดน และศาลอุทธรณ์ได้ยืนตามคำสั่งดังกล่าวเมื่อวันที่ 26 พฤศจิกายน 2025 เบดั๊บถูกส่งกลับเวียดนามเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2025 และครอบครัวรวมถึงทนายความไม่สามารถทราบได้ว่าเขาอยู่ที่ใดเป็นเวลาหลายชั่วโมง จนกระทั่งมีการยืนยันการส่งตัวเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2025 สถานที่ที่เขาถูกควบคุมตัวในเวียดนามในปัจจุบันยังไม่ทราบแน่ชัด

“เรารู้สึกกังวลอย่างยิ่งต่อสถานการณ์ของเบดั๊บ” ผู้เชี่ยวชาญกล่าว “ดูเหมือนว่าเขาถูกพรากเสรีภาพเนื่องจากการใช้สิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานอย่างสันติ ได้แก่ เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการแสดงออก เสรีภาพทางศาสนา หรือความเชื่อ รวมทั้งสิทธิในการปกป้องสิทธิมนุษยชน”

“ประเทศไทยมีพันธกรณีในการคุ้มครองทุกคนที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจของตนจากการกดปราบข้ามชาติ (Transnational Repression) และจากการแทรกแซงโดยเจ้าหน้าที่รัฐต่างประเทศที่กระทบต่อสิทธิเสรีภาพพื้นฐานเหล่านี้” พวกเขากล่าว

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า ทั้งประเทศไทยและเวียดนามเป็นภาคีของอนุสัญญาว่าด้วยการต่อต้านการทรมาน และการกระทำอื่นๆ ที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือที่ย่ำยีศักดิ์ศรี (CAT) และกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (ICCPR) อีกทั้งประเทศไทยยังเป็นภาคีของอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการคุ้มครองบุคคลทุกคนจากการบังคับให้สูญหาย (CED) ซึ่งทั้งหมดกำหนดพันธกรณีในการป้องกันการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้าย การบังคับให้สูญหาย การควบคุมตัวโดยพลการ รวมถึงการรับประกันสิทธิในการพิจารณาคดีที่เป็นธรรม และการคุ้มครองสิทธิในชีวิต เสรีภาพ และความปลอดภัยของบุคคล ประเทศไทยยังมีพันธกรณีตามกฎหมายว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บังคับสูญหาย พ.ศ. 2565 ซึ่งห้ามการผลักดัน ส่งกลับ หรือส่งผู้ร้ายข้ามแดนไปยังรัฐที่มีเหตุอันควรเชื่อได้ว่าบุคคลนั้นจะเผชิญความเสี่ยงที่แท้จริงต่อการถูกทรมานหรือการบังคับสูญหาย

“เราขอเรียกร้องให้รัฐบาลเวียดนามเคารพสิทธิของเบดั๊บตามกฎหมายระหว่างประเทศอย่างเต็มที่ รับรองการคุ้มครองเขาจากการทรมานและการปฏิบัติที่โหดร้าย ให้เขาเข้าถึงทนายอิสระ สิทธิในการอุทธรณ์อย่างมีประสิทธิผล การติดต่อกับครอบครัว และการตรวจสอบโดยหน่วยงานอิสระ” พวกเขากล่าว “หากมีการควบคุมตัว ต้องเป็นไปตามกฎแมนเดลาอย่างเคร่งครัด” “เรายังเรียกร้องให้มีการทบทวนคำพิพากษาของเขาอย่างเร่งด่วน และให้สิทธิในการอุทธรณ์อย่างมีประสิทธิผลด้วย”

ผู้เชี่ยวชาญเคยหยิบยกกรณีนี้ขึ้นหารือโดยตรงกับรัฐบาลทั้งสองประเทศในปี 2567 และ 2568 และจะยังคงติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิด พร้อมดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ต่อไป

ผู้เชี่ยวชาญ ได้แก่:

• แมรี่ ลอว์เลอร์ (Mary Lawlor) ผู้รายงานพิเศษว่าด้วยสถานการณ์ของนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
• เบน ซอล (Ben Saul) ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยการส่งเสริมและการ คุ้มครองสิทธิมนุษยชนและเสรีภาพขั้นพื้นฐานขณะต่อต้านการก่อร้าย
• กาเบรียลลา ซิตรอนี (Gabriella Citroni) (ประธานรายงาน), กราเซนา บาราโนวสกา (Grażyna Baranowska) (รองประธาน), อานา โลเรนา เดลกาดิตโย เปเรซ (Ana Lorena Delgadillo Pérez), อาวา บัลเด (Aua Baldé) และโมฮัมเหม็ด อัล-โอบาอิดี (Mohammed Al-Obaidi) จากคณะทำงานว่าด้วยการสูญหายโดยถูกบังคับหรือไม่สมัครใจ
• นาซิลา กาเนีย (Nazila Ghanea) ผู้รายงานพิเศษด้านเสรีภาพทางศาสนาหรือความเชื่อ
• ไอรีน ข่าน (Irene Khan) ผู้รายงานพิเศษในการเสริมและปกป้องเสรีภาพในการแสดงออก
• มาร์กาเร็ต แซทเทิร์ธไวต์ (Margaret Satterthwaite) ผู้รายงานพิเศษแห่งสหประชาชาติว่าด้วยความเป็นอิสระของผู้พิพากษาและทนายความ

ต้นฉบับภาษาอังกฤษ