อีกเพียง 2 วัน ก่อนจะถึงวันงาน “แล้วเธอจะปลอดภัยที่ปลายทาง: ยุติการอุ้มหาย รับมือภัยปราบปรามข้ามชาติ” ที่จะจัดขึ้นในวันที่ 5 กันยายน 2567 เวลา 09.00 – 16.30 น. ณ สมาคมฝรั่งเศสกรุงเทพฯ ถนนวิทยุ (Alliance Française Bangkok)

ก่อนถึงวันงานชวนมาทำความรู้จัก “การปราบปรามข้ามชาติ” หรือ Transnational Repression – TNR ภัยปราบปรามข้ามชาติคืออะไร? มีวิธีการแบบใด? ใครเป็นผู้ตกอยู่ในความเสี่ยง? สถานการณ์ทั่วโลกเป็นอย่างไร? หาคำตอบได้ด้านล่าง

ขอขอบคุณข้อมูลจาก freedomhouse.org

การปราบปรามข้ามชาติคืออะไร? 

คือการที่รัฐบาลใช้มาตรการกดปราบ คุกคาม ไล่ล่า ข้ามพรมแดนเพื่อปิดปากผู้เห็นต่างจากรัฐ หรือผู้ถูกมองเป็นปฏิปักษ์ ซึ่งส่วนมากต้องลี้ภัยออกนอกประเทศเนื่องจากกลัวภัยอันตราย วิธีการกดปราบรวมถึงการลอบสังหาร การเนรเทศออกนอกประเทศ การลักพาตัว การคุกคามทางไซเบอร์ การกระทำละเมิดโดยใช้อินเตอร์โพล (เกิดขึ้นเมื่อประเทศสมาชิกใช้อินเตอร์โพลเพื่อเหตุผลทางการเมือง การทหาร เชื้อชาติ หรือศาสนา เป็นหลัก) และการข่มขู่ครอบครัว 

การกดปราบข้ามชาติ เป็นการกดปราบพลเรือนรายวัน ในทุกๆ พื้นที่ รวมถึงในประเทศที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย เช่น สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร แคนาดา เยอรมนี ออสเตรเลีย และแอฟริกาใต้ เป็นต้น

วิธีการในการปราบปรามข้ามชาติ

  • การโจมตีโดยตรง
    • การโจมตีบุคคลโดยตรง โดยไม่ผ่านคนกลาง เช่น การลอบสังหาร การทำร้ายร่างกาย หรือการลักพาตัว
  • การร่วมมือกับประเทศอื่น
    • อาศัยความร่วมมือกับประเทศอื่นในการกักขัง เนรเทศ หรือส่งตัวบุคคลกลับ 
  • ควบคุมการเคลื่อนย้าย
    • การจำกัดความสามารถในการเดินทางระหว่างประเทศของบุคคล โดยมักจะใช้การควบคุมหนังสือเดินทางหรือเอกสาร
  • การคุกคามจากระยะไกล
    • การคุกคามบุคคลในต่างประเทศโดย ด้วยวิธีการที่ไม่ต้องออกจากขอบเขตอธิปไตยของประเทศต้นทาง เช่น การใช้สปายแวร์ (spyware) หรือการมุ่งเป้าการคุกคามไปยังสมาชิกครอบครัวหรือคนรู้จักของบุคคลนั้นที่ยังคงอาศัยอนู่ในประเทศต้นทาง

ใครเสี่ยงต่อภัยปราบปรามข้ามชาติ

“เราทุกคน” เสี่ยงต่อภัยปราบปรามข้ามชาติ

เสียงวิพากษ์วิจารณ์ที่ท้าทายการปกครองแบบเผด็จการกลายเป็นเสียงที่รัฐต้องการปิดปากให้เงียบ นักข่าวและนักปกป้องสิทธิมนุษยชน กลุ่มผู้ลี้ภัยในต่างแดน และสมาชิกครอบครัวของผู้ลี้ภัย นักเคลื่อนไหวทางการเมือง ผู้เห็นต่าง และผู้นำภาคประชาสังคม

เหตุการณ์รุนแรงที่อาจดูเหมือนเกิดขึ้นเป็นครั้งคราว เช่น การลอบสังหาร หรือการลักพาตัว เป็นส่วนหนึ่งของกลยุทธ์การปราบปรามข้ามชาติที่แพร่หลาย การกระทำดังกล่าวกลายเป็นเรื่องปกติสำหรับหลายประเทศ และส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อสิทธิและชีวิตของผู้ที่ตกเป็นเป้าหมาย ก่อให้เกิดความหวาดกลัวที่ทำให้แม้แต่ผู้ที่ไม่ได้ถูกโจมตีโดยตรงก็ยังต้องนิ่งเฉย แม้แต่รูปแบบการปราบปรามทั่วไป เช่น การคุกคามทางไซเบอร์หรือการข่มขู่สมาชิกครอบครัว ก็สร้างความหวาดกลัวและรบกวนชีวิตประจำวัน

ประเทศต้นทางและประเทศปลายทางของการปราบปรามข้ามชาติ

การปราบปรามข้ามชาติเกิดขึ้นทั่วโลก ข้อมูลทางสถิติบงนเว็บไซต์ของ Freedom House พบว่า มีประเทศต้นทางกว่า 38 ประเทศที่ใช้วิธีการปราบปรามข้ามชาติทางกายภาพ (เช่น การกักขังควบคุมตัว การส่งตัวกลับโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ตามคำร้องของประเทศต้นทาง) ใน 91 ประเทศปลายทาง ตั้งแต่ปี 2557

ประเทศต่างๆ ทั่วโลกกำลังใช้กลวิธีที่หลากหลายและรุนแรงเพื่อควบคุมพลเมืองของตนในต่างแดน หรือบางครั้งอาจรวมถึงผู้ที่ไม่ใช่พลเมืองด้วย

Author

บทความที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติมจากผู้เขียน