แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลออกปฏิบัติการด่วน “ประชาชนกว่าร้อยคนมีความเสี่ยงถูกควบคุมตัวโดยพลการ”

แอมเนสตี้ อินเตอร์เนชั่นแนลออกปฏิบัติการด่วน: “ประชาชนกว่าร้อยคนมีความเสี่ยงถูกควบคุมตัวโดยพลการ” โดยมีข้อเรียกร้องดังต่อไปนี้:

• เรียกร้องให้ทางการต้องไม่ควบคุมตัวบุคคลเพียงเพราะเป็นการใช้สิทธิที่จะมีเสรีภาพในการแสดงออกอย่างสงบ การชุมนุมหรือการสมาคมอย่างสงบ รวมทั้งการเป็นสมาชิกของกลุ่มการเมืองกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง
• เรียกร้องให้กองทัพตั้งข้อหาอาญาตามกฎหมายต่อบุคคลที่ถูกควบคุมตัว หรือไม่เช่นนั้นต้องปล่อยตัวโดยทันทีและอย่างไม่มีเงื่อนไข
• เรียกร้องให้ทางการอนุญาตให้บุคคลที่ถูกควบคุมตัวสามารถเข้าถึงทนายความ ศาลพลเรือนที่เป็นอิสระโดยทันที เพื่อให้ตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการจับกุม และเพื่อแจ้งให้ครอบครัวทราบ และให้สามารถเข้าถึงการรักษาพยาบาลที่จำเป็น
• เรียกร้องทางการให้ประกาศรายชื่อบุคคลที่ถูกควบคุมตัวและสถานที่ควบคุมตัวอย่างเป็นทางการ

นักการเมือง นักเคลื่อนไหว ผู้สื่อข่าว นักวิชาการ และผู้ชุมนุมหลายสิบคนถูกควบคุมตัวหลังจากถูกจับกุมโดยปราศจากหมายจับ หลังจากการประกาศใช้กฎอัยการศึกในประเทศไทย

ประชาชนอย่างน้อย 250 คนได้ถูกสั่งให้ไปรายงานตัวกับทหาร หลังกองทัพไทยประกาศกฎอัยการศึกเมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม และมีประกาศคำสั่งเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคมที่จะยึดอำนาจปกครองทั้งประเทศ บุคคลจำนวนมากที่ได้รายงานตัวกับทหารถูกควบคุมคุมขัง ส่วนผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามคำสั่งต้องเผชิญกับการจับกุมและการฟ้องคดี ผู้ชุมนุมอย่างสงบที่เรียกร้องให้กองทัพคืนอำนาจการปกครองให้กับพลเรือนถูกควบคุมตัวเช่นกัน

มีรายงานข่าวว่าพวกเขาหลายคนที่ได้ถูกควบคุมตัว ถูกห้ามไม่ให้ติดต่อกับโลกภายนอก ไม่สามารถเข้าถึงทนายความ ศาล หรือญาติ ถูกควบคุมตัวในที่ปิดลับ ซึ่งขัดกับกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

ในบรรดาผู้ที่ถูกเรียกตัวให้ไปรายงานตัวประกอบด้วยนักวิชาการคนสำคัญ ผู้สื่อข่าวและบุคคลอื่นๆ ซึ่งในช่วงที่ผ่านมาได้วิพากษ์วิจารณ์อย่างเปิดเผยต่อการใช้กฎหมายเพื่อขัดขวางไม่ให้ใช้เสรีภาพในการแสดงออกในประเทศไทย รวมทั้งการใช้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ

ตามกฎอัยการศึก ทหารมีอำนาจควบคุมตัวบุคคลได้นานถึงเจ็ดวันโดยไม่ต้องมีหมายศาล ไม่ต้องแจ้งข้อหาหรือให้มีการไต่สวนคดี และจะไม่สามารถเรียกร้องค่าเสียหายใดๆ ได้ แม้ผู้ที่บังคับใช้กฎอัยการศึกจะปฏิบัติการจนเกิดความเสียหายอย่างผิดกฎหมายก็ตาม

หน่วยงานทหารสั่งการให้สื่อมวลชนงดออกอากาศรายการที่มีเนื้อหาวิพากษ์วิจารณ์ต่อปฏิบัติการของทหาร หรือการสัมภาษณ์บุคคลที่อาจวิพากษ์วิจารณ์ทหารหรือสถานการณ์การเมืองในปัจจุบัน

ในฐานะเป็นรัฐภาคีของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง (International Covenant on Civil and Political Rights-ICCPR) ประเทศไทยมีพันธกรณีตามกฎหมายที่จะต้องงดเว้นจากการจำกัดเสรีภาพของบุคคลโดยพลการ และต้องเคารพและคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงออก การชุมนุมและการสมาคมอย่างสงบ