11 ปี “เราไม่เคยลืมบิลลี่” และหวังว่าสักวันเขาจะกลับมา

11 ปี “เราไม่เคยลืมบิลลี่” และหวังว่าสักวันเขาจะกลับมา

ย้อนไปเมื่อวันที่ 17 เมษายน 2557 พอละจี รักจงเจริญ หรือ “บิลลี่” นักเคลื่อนไหวจากชุมชนกะเหรี่ยง หมู่บ้านบางกลอย อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี ถูกเจ้าหน้าที่อุทยานจับกุมตัว และหลังจากนั้น ไม่มีใครได้พบเขาอีกเลย 

บิลลี่เข้าสู่เส้นทางนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิในที่ดิน จากกรณีความขัดแย้งเรื่องที่อยู่อาศัยและการไล่รื้อที่อยู่ของชาวบ้าน ระหว่างชาวบ้านบางกลอย-ใจแผ่นดิน กับเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติ โดยเขาเป็นหนึ่งในแกนนำชุมชนที่จะฟ้องคดีต่อเจ้าหน้าที่ จากการเข้ารื้อทำลายบ้านเรือนและทรัพย์สินของชาวกะเหรี่ยงในใจแผ่นดินกว่า 20 ครอบครัว เมื่อ พ.ศ. 2554 จนกระทั่ง 3 ปีต่อมา เมื่อ พ.ศ. 2557 ศาลปกครองกลางมีกำหนดเรียกพยานเข้าให้ข้อมูลในเดือนพฤษภาคม ทว่าเพียง 1 เดือน ก่อนนัดหมาย บิลลี่ซึ่งเป็นหนึ่งในพยานปากเอก กลับหายตัวไป โดยผู้ที่พบเห็นบิลลี่ครั้งสุดท้าย ให้การว่า เขาเห็นบิลลี่ถูกเจ้าหน้าที่อุทยานจับกุมตัวที่ด่านมะเร็ว ในอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน แต่ไม่ทราบว่าพาไปไหนต่อ

ต่อมามีการตรวจสอบพบว่า นายชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร หัวหน้าอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานในขณะนั้น พร้อมเจ้าหน้าที่อุทยาน เป็นผู้ควบคุมตัวบิลลี่ โดยนายชัยวัฒน์ยอมรับว่ามีการควบคุมตัวจริง เนื่องจากบิลลี่มีน้ำผึ้งป่าไว้ในครอบครอง จึงได้ตักเตือนและปล่อยตัวไปแล้ว

การสืบสวนสอบสวนคดีกินเวลานานหลายปี จนกระทั่งในปี 2561 กรมสอบสวนคดีพิเศษ (DSI) ได้รับคดีการหายตัวไปของบิลลี่เป็นคดีพิเศษ และในเดือนกันยายน 2562 DSI แถลงว่า มีการพบกระดูกมนุษย์ใกล้ถังน้ำมัน พร้อมยืนยันว่า กระดูกดังกล่าวเป็นของบิลลี่จริง แต่ยังไม่สามารถยืนยันสาเหตุการเสียชีวิตได้ อย่างไรก็ตาม กระดูกเหล่านี้ยังไม่ใช่หลักฐานที่เพียงพอที่จะระบุตัวผู้กระทำความผิดได้ และจนกระทั่งทุกวันนี้ ก็ยังไม่ทราบชะตากรรมของบิลลี่

การหายตัวไปของบิลลี่ไม่เพียงแต่ทำลายขวัญและกำลังใจของครอบครัวและชาวบ้านบางกลอยเท่านั้น แต่ยังผลักให้ผู้หญิงตัวเล็กๆ อย่าง “มึนอ” พิณนภา พฤกษาพรรณ ภรรยาของบิลลี่ ลุกขึ้นมาค้นหาความจริงและเรียกร้องความเป็นธรรมให้กับสามี ขณะเดียวกันก็ต้องดูแลลูกทั้ง 5 คนด้วยตัวคนเดียว 11 ปีต่อมา เธอยังคงไม่หยุดต่อสู้ เช่นเดียวกับที่ชาวบางกลอยยังคงต่อสู้เพื่อแผ่นดินเกิดของตัวเอง แม้จะไร้ซึ่งแกนนำคนสำคัญอย่างบิลลี่

แต่ไม่ว่าบิลลี่จะจากไปนานแค่ไหน เขายังคงมีตัวตนอยู่ในความทรงจำของครอบครัว ชุมชน และสังคม เป็นสัญลักษณ์ของคนตัวเล็กๆ ที่ต่อสู้กับอำนาจรัฐ และเป็นหนึ่งในผู้ที่ถูกอำนาจรัฐพรากสิทธิและเสรีภาพไป

“เราไม่เคยลืมบิลลี่” และหวังว่าสักวันเขาจะกลับมา