ประมวลภาพงานเสวนา “ทหารเกณฑ์เสียชีวิตในค่าย: เมื่อ พ.ร.บ. ทรมาน-อุ้มหาย ปะทะเขตอำนาจศาล”

ประมวลภาพงานเสวนา “ทหารเกณฑ์เสียชีวิตในค่าย: เมื่อ พ.ร.บ. ทรมาน-อุ้มหาย ปะทะเขตอำนาจศาล”

เมื่อวันที่ 29 มีนาคม 2568 เวลา 14.00 น. มูลนิธิผสานวัฒนธรรม ร่วมกับ มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม จัดงาน “ทหารเกณฑ์เสียชีวิตในค่าย: เมื่อ พ.ร.บ. ทรมาน-อุ้มหาย ปะทะเขตอำนาจศาล” ที่ SCC Creative Space ราชเทวี ซึ่งจัดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกับการเกณฑ์ทหาร เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากมุมมองต่างๆ ทั้งนักกฎหมาย นักการเมือง นักวิชาการ นักกฎหมาย รวมถึงสะท้อนภาพชีวิตความเป็นอยู่และสิทธิเสรีภาพของชายไทย ที่ต้องเข้าไป “รับใช้ชาติ” ในฐานะทหารเกณฑ์

ประกายดาว พฤกษาเกษมสุข รองผู้อำนวยการมูลนิธิผสานวัฒนธรรม กล่าวถึงความเกี่ยวข้องระหว่างการเกณฑ์ทหารกับพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565 ว่า พ.ร.บ. ดังกล่าวถือว่าเป็นก้าวสำคัญด้านสิทธิมนุษยชนในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม จากที่มีการบังคับใช้ พ.ร.บ. ฉบับนี้มานาน 2 ปี กลับพบข้อท้าทายในการปฏิบัติจริง จากกรณีของพลทหารกิตติธร เวียงบรรพต ทหารเกณฑ์ที่เสียชีวิตในค่ายเม็งรายมหาราช จ.เชียงราย เมื่อปี 2566 ที่เมื่อคดีขึ้นสู่ชั้นศาล กลับมีความพยายามจากฝ่ายจำเลยซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ทหาร ในการนำคดีความกลับเข้าสู่ศาลทหาร แทนการพิจารณาในศาลอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ ซึ่งเป็นศาลพลเรือน  

ด้วยเหตุนี้ ประกายดาวกล่าวว่า การเสวนานี้จึงมีความสำคัญอย่างยิ่งในการเป็นเวทีแลกเปลี่ยน วิเคราะห์ปัญหา เสนอแนวทางแก้ไข เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างให้เกิดขึ้น

ภายในงานยังมีการฉายวิดีโอพรีเซนเทชันเกี่ยวกับพลทหารกิตติธร โดยมีคำพูดของนางสาวแก้วกัญญา แซ่ลี ภรรยาของพลทหารกิตติธร พร้อมภาพความรักและความผูกพันของคนทั้งคู่ ก่อนที่ความตายอย่างไม่เป็นธรรมจะพรากชายคนนี้จากภรรยาและลูกน้อยไปตลอดกาล รวมทั้งเวที “เพลย์ลิสต์คิดถึงเธอ” การแสดงดนตรีสดเพื่อสะท้อนความรู้สึกของทหารเกณฑ์ที่อยู่ในค่าย และเป็นการระลึกถึงทหารเกณฑ์ที่จากไปในการฝึกที่ละเมิดศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์

นอกจากนี้ ยังมีบอร์ดแสดงความคิดเห็นในหัวข้อ “คดีที่ทหารซ้อมลูกชาวบ้านที่ไปเป็นทหารเกณฑ์ต้องขึ้นศาลพลเรือน เห็นด้วยหรือไม่” ซึ่งผู้ร่วมงานส่วนใหญ่เห็นด้วยให้คดีทหารเกณฑ์เสียชีวิตในค่ายต้องได้รับการพิจารณาในศาลพลเรือน และหัวข้อ “รัฐควรมีมาตรการใดเพิ่มในการป้องกันการเสียชีวิตในค่ายทหาร” ความเห็นส่วนใหญ่คือการยกเลิกการเกณฑ์ทหาร 

เรื่อง / ภาพ: ณัฐธยาน์ ลิขิตเดชาโรจน์