Article: บทสะท้อนอุปสรรคในการแก้ไขสถานการณ์รุนแรงที่ปตานีจากบันทึกชีวิตไกรศักดิ์ ชุณหะวัน

อาทิตย์ ทองอินทร์อาจารย์ประจำสาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช “อาจารย์โต้ง” ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ เป็นหนึ่งในบุคคลที่มีชีวิตโลดโผนและทำงานขับเคลื่อนการเมืองมามากมาย ทั้งในสภา บนท้องถนน โต๊ะเจรจา มิติงานต่างประเทศ และการทำงานระดับพื้นที่ หนึ่งในภารกิจที่ อ.โต้ง บอกเล่าว่าภาคภูมิใจมากที่สุดในชีวิตทางการเมืองของท่าน คือ การแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเฉพาะการเป็นตัวแทนรัฐบาลของนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ ในคณะกรรมการพูดคุยเพื่อส่งเสริมกระบวนการสันติภาพจังหวัดชายแดนภาคใต้ ประเด็นชวนคุยของผมในบทความชิ้นนี้ คือ เมื่ออ่านผ่านบันทึกการเดินทางทางการเมืองของ อ.โต้ง เราเห็นปัจจัยอะไรบ้างที่เป็นอุปสรรคต่อการแก้ไขปัญหาความรุนแรงที่ปตานี (จังหวัดชายแดนภาคใต้) และเป็นพันธกิจที่คนทำงานเกี่ยวกับพื้นที่นี้จักต้องร่วมกันสลาย ก้าวข้าม รับไม้เดินทางต่อไปสู่สันติภาพที่ยั่งยืน อันที่จริงแล้ว ผมมีหลายประเด็นที่อยากชวนสนทนาต่อจากการอ่านหนังสือเรื่อง “ชีวิต-มุมมอง-ความคิด ไกรศักดิ์ ชุณหะวัณ” แต่ด้วยข้อจำกัดของเวลาและภารกิจที่ต้องรับผิดชอบอยู่จึงขอยกประเด็นชวนอภิปรายมาสองประเด็นเป็นเบื้องต้น ดังนี้ 1. ข้อจำกัดของประชาธิปไตยแบบตัวแทน “…มาคิดดูแล้ว ไม่อยากเป็น ส.ส.อีกเลย…”[1] คือ คำกล่าวในบางช่วงตอนของ อ.โต้ง บันทึกชีวิตของท่านชี้ให้เห็นอยู่เป็นระยะเกี่ยวกับข้อจำกัดของระบบรัฐสภาไทยในการแก้ปัญหาให้กับประชาชนด้วยเหตุที่ความเป็นตัวแทนประชาชนนั้นดูเหมือนจะดำรงอยู่เฉพาะในช่วงการเลือกตั้งเท่านั้น แต่เมื่อได้รับเลือกเข้าสู่รัฐสภาแล้ว สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร “…แทนที่จะเป็นตัวแทนของประชาชนดันเป็นตัวแทนของรัฐ เป็นตัวแทนของอำนาจ…”[2] ยิ่งไปกว่านั้น เรามักเห็นปรากฏการณ์อยู่ร่ำไปของการเป็น “ตัวแทนพรรค” ผสานร่วมเข้าไปอีก ในแง่ที่นักการเมืองจำต้องดำเนินการตามมติและนโยบายของพรรคที่สังกัด ในระดับความเข้มข้นที่แตกต่างกันไปตามแต่ละพรรคและแต่ละประเด็นนโยบายContinue reading “Article: บทสะท้อนอุปสรรคในการแก้ไขสถานการณ์รุนแรงที่ปตานีจากบันทึกชีวิตไกรศักดิ์ ชุณหะวัน”

บทสัมภาษณ์: เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฎหมายพิเศษ (Jasad)

“ตอนที่ลมปะทะผิวหน้า หันไปเห็นต้นไม้สีเขียวทางที่จะกลับบ้าน มันเหมือนฝันไปว่าเราได้กลับบ้านแล้ว” นายอับดุลเลาะ เงาะ หัวหน้ากลุ่มเครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฏหมายพิเศษ (Jasad) พูดประโยคนี้ด้วยน้ำเสียงแห่งอิสรภาพ หลังจากถูกเจ้าหน้าที่ควบคุมตัวเมื่อปีพ.ศ. 2552 ก่อนจะเข้ามาเป็นผู้นำเครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฏหมายพิเศษ (Jasad) Q: ที่มาก่อตั้งเครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฏหมายพิเศษ A: จุดเริ่มต้นมาจากเราถูกควบคุมตัวโดยทหาร 3 ครั้ง โดยพรก.ฉุกเฉินกฏหมายพิเศษ และระหว่างนั้นก็ถูกซ้อมทรมาน หลังจากถูกปล่อยจากควบคุมครั้งแรกปีพ.ศ. 2552 ก็พบกับคุณพรเพ็ญ คงขจรเกียรติ ผู้อำนวยการมูลนิธิผสานวัฒนธรรม                จนกระทั่งตนเองโดนควบคุมตัวครั้งที่ 2 ในปีพ.ศ. 2555 ทำให้เริ่มสนใจที่จะถอดบทเรียนว่าระหว่างที่โดนควบคุมตัว อะไรคือข้อเสียของกฏหมายพวกนี้ อะไรบ้างที่ละเมิด อะไรบ้างที่จะช่วยเหลือเคสเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของการเยียวยา ด้านกฏหมาย ในตอนนั้นเป็นแค่การวางแผนงานไว้เฉย ๆ จนปีพ.ศ.2557 ครั้งที่ 3 ก็สัญญากับตัวเองว่าต้องทำโดยมีกลุ่มผู้ที่เคยถูกควบคุมตัว จึงเริ่มก่อตั้งกลุ่มผู้ได้รับผลกระทบจากกฏหมายพิเศษ เมื่อก่อนยังไม่มีออฟฟิศ ก็คอยส่งอาสาสมัครติดตามแต่ละเคสว่าเป็นอย่างไรบ้าง โดยแบ่งเป็นอาสาสมัครประจำออฟฟิศ 3 – 4 คนในวันทำการ แต่ละคนจะทำหน้าที่รับเรื่องร้องเรียน ให้คำปรึกษาเรื่องของกฏหมายพิเศษ และการเยียวยา ในสามข้อนี้เราสามารถดูแลกันได้ ส่วนวันเสาร์Continue reading “บทสัมภาษณ์: เครือข่ายผู้ได้รับผลกระทบจากกฎหมายพิเศษ (Jasad)”

เจ้าหน้าที่รัฐไม่มีอำนาจเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอ (DNA) ไปจากเรา

ดีเอ็นเอคืออะไร?ดีเอ็นเอหรือสารพันธุกรรม เป็นกรดชนิดหนึ่งที่มีอยู่ในร่างกายของเรา ที่กำหนดรูปลักษณะทางกายและสุขภาพเฉพาะตัวของเราแต่ละคน เราละคนจะมีดีเอ็นเอไม่เหมือนกัน 100 % ดังนั้นในโลกนี้จึงไม่มีใครที่มีรูปร่างหน้าตาหรือสุขภาพเหมือนกัน 100% ดีเอ็นเอสามารถถ่ายทอดจากพ่อและแม่สู่ลูกได้ ดังนั้นลูกจะมีดีเอ็นเอที่ผสมกันระหว่างดีเอ็นเอของพ่อและดีเอ็นเอของแม่ ลูกจึงมีรูปร่างหน้าตาคล้ายกับพ่อและแม่หรือบรรพบุรุษ bดังนั้นหากต้องการพิสูจน์ว่าเด็กเป็นลูกของใคร ก็สามารถตรวจเทียบดู ดีเอ็นเอได้ ข้อมูลดีเอ็นเอสำคัญอย่างไร?ข้อมูลดีเอ็นเอ เป็นข้อมูลเฉพาะบุคคล อาจถูกนำไปใช้ในทางที่เป็นประโยชน์และโทษในทางผิดๆ เช่นนำไปใช้เป็นหลักฐานกลั่นแกล้งเราว่ากระทำความผิดในคดีอาญา โดยอ้างว่า ดีเอ็นเอของคนร้ายที่เก็บได้จากที่เกิดเหตุ ตรงกับดีเอ็นเอของเรา เราจึงเป็นคนร้าย เป็นต้น เรามีสิทธิในดีเอ็นเอของเรา ใครจะละเมิดมิได้ตามหลักสิทธิมนุษยชนและกฎหมายของไทย เราทุกคนมีสิทธิในชีวิต ร่างกาย และข้อมูลส่วนตัว (ส่วนบุคคล) ของเรา ดีเอ็นเอเป็นส่วนของชีวิตและร่างกายและเป็นข้อมูลส่วนตัวของเราได้รับการปกป้องโดยรัฐธรรมนูญ ผู้ใดหรือแม้แต่เจ้าหน้าที่รัฐจะละเมิดมิได้ (รัฐธรรมนูญมาตรา 28 และ 32)เจ้าหน้าที่จะเก็บดีเอ็นเอได้เพียงสองกรณี คือ (2.1) เจ้าหน้าที่ต้องให้ข้อมูลแก่เราอย่างละเอียด ถูกต้องเป็นจริง ชัดเจน เข้าใจได้ เช่น (1) เจ้าหน้าที่ต้องอธิบายให้เราเข้าใจว่าดีเอ็นเอคืออะไร (2) เจ้าหน้าที่ที่เก็บดีเอ็นเอเรามาจากหน่วยงานไหน (3) เก็บตัวอย่างดีเอ็นเอเราไปเพื่อวัตถุประสงค์ใด (4) เมื่อเอาตัวอย่างดีเอ็นเอเราไปแล้วจะเก็บไว้ที่ไหน ใครเป็นผู้ตรวจ บันทึกข้อมูล ใครเป็นผู้เก็บรักษา เก็บรักษาอย่างไรContinue reading “เจ้าหน้าที่รัฐไม่มีอำนาจเก็บตัวอย่างดีเอ็นเอ (DNA) ไปจากเรา”

บทสัมภาษณ์: องค์กรเครือสิทธิมนุษยชนปาตานี (HAP)

องค์กรเครือสิทธิมนุษยชนปาตานี (HAP) มุ่งเน้นไปที่การช่วยเหลือกลุ่มสตรีที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ต่างๆเช่น สามีเสียชีวิต  สามีต้องคดีความมั่นคง สามีอยู่ในเรือนจำ ลูกต้องคดีความมั่นคงจึงเกิดส่งเสริมรายได้ขึ้น และยังมีศูนย์ทีมแพทย์อีกด้วย Q: จากที่ทราบข้อมูลมารองค์กรเครือสิทธิมนุษยชนปาตานี (HAP) เป็นองค์กรที่มีการช่วยเหลือพัฒนากลุ่มอาชีพสตรีที่มาจากครอบครัวที่ได้รับผลกระทบ อยากให้เล่าที่มาของจุดเริ่มต้นแนวทางนี้ และตอนนี้การช่วยเหลือพัฒนากลุ่มอาชีพสตรีมีด้านใดบ้าง อยากให้เล่าให้ฟัง A: จุดเริ่มต้นของการให้ความช่วยเหลือสตรีที่ได้รับผลกระทบจากสถานณ์คือ การรวมกลุ่มสตรีที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ต่างๆเช่น สามีเสียชีวิต  สามีต้องคดีความมั่นคง สามีอยู่ในเรือนจำ ลูกต้องคดีความมั่นคง ซึ่งกลุ่มสตรีเหล่านี้แรกๆเป็นแค่ผู้เสียหายที่มาร้องเรียนขอความช่วยเหลือ แต่เมื่อสตรีกลุ่มเหล่านี้มีจำนวนที่เพิ่มขึ้น ทำให้การช่วยเหลือไม่เพียงพอและครอบคลุม ทำให้ทางองค์กร HAP ต้องสร้างกลไกการให้ความช่วยเหลือที่มีความยั่งยืน นั่นก็คือการสร้างกลุ่มสตรีขึ้นมาเพื่อช่วยเหลือตัวเองและสตรีที่ได้รับผลกระทบคนอื่นอีกด้วย โดยกลุ่มนี้มีชื่อว่า เครือข่ายสตรีปกป้องสิทธิมนุษยชนปาตานี หรือ เรียกสั้นๆว่า JAWANI ซึ่งการช่วยเหลือพัฒนากลุ่มอาชีพสตรีนั้นเราได้ให้ทางกลุ่มสตรีเป็นคนออกแบบรูปแบบอาชีพเอง ซึ่งปัจจุบันกลุ่มสตรีเหล่านี้ได้กิจกรรมและอาชีพให้ตัวเองดังนี้ 1.            ทุกๆเดือนกลุ่มสตรีจะมีการนัดประชุมกัน เพื่อแลกเปลี่ยนประเด็นปัญหาของตัวและกลุ่ม โดยเฉพาะปัญหาสิทธิ 2.            ทุกๆสองอาทิตย์ทางกลุ่มจะมีการสอนการทำขนมเพื่อจำหน่ายตามร้านค้าต่างๆในชุมชนตัวเอง 3.            ทุกๆสองอาทิตย์ทางกลุ่มจะมีการสอนการตัดเย็บเสื้อผ้า Q: ช่วยเล่าเรื่องหลักสูตรการเยียวยาที่มีการส่งต่อให้ทีมแพทย์ หลักสูตรที่ว่าคือช่วยด้านใดบ้าง A: หลักสูตรการเยียวยา    คือการให้ความช่วยเหลือสำหรับผู้ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ในที่นี่หมายถึงกลุ่มเป้าหมายดังนี้คือ  ผู้เสียหายจากการทรมาน   สตรี   เด็ก   ทางองค์กรได้ให้ความช่วยเหลือในสองส่วนคือ ให้ความช่วยเหลือด้านคดีและให้ความช่วยเหลือด้านสภาพจิตใจและร่างกายContinue reading “บทสัมภาษณ์: องค์กรเครือสิทธิมนุษยชนปาตานี (HAP)”

A glimpse at Thailand’s digital ID through the biometric profiling of Malay Muslims A digital ID bill was passed in 2019 by Globalvoices.org

Credit: A military raid on a school in Pattani, Thailand. Photo and caption by Prachatai. Source: Flickr (CC BY-NC-ND 2.0) https://globalvoices.org/2020/05/18/a-glimpse-at-thailands-digital-id-through-the-biometric-profiling-of-malay-muslims/?fbclid=IwAR1vrC8FSEaTC_K0vcETEna_X1VnXhbW2mXzlgQ9EzBdmE8-ylGwbBA6ioQ A glimpse at Thailand’s digital ID through the biometric profiling of Malay Muslims A digital ID bill was passed in 2019 Posted 18 May 2020 16:21 GMT by https://globalvoices.org/author/darika-bamrungchok/     Editor’s note: ThisContinue reading “A glimpse at Thailand’s digital ID through the biometric profiling of Malay Muslims A digital ID bill was passed in 2019 by Globalvoices.org”