กรณีคนไทยต้องการเข้าเมืองทางบก เอกสาร Fit To Travel ที่รัฐบาลกำหนดควรยกเลิก: ความเห็นของนายแพทย์วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์

 

 

เผยแพร่วันที่ 27 เมษายน 2563

กรณีคนไทยต้องการเข้าเมืองทางบก เอกสาร Fit To Travel ที่รัฐบาลกำหนดควรยกเลิก: ความเห็นของนายแพทย์วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์

 

Fit To Travel Certificate ก้าวต่อไปของนโยบายของรัฐบาล ข้อมูลจาก กต. และ สธ และสิทธิของพลเมืองไทย

 

ที่ผ่านมามีแรงงานไทยตามชายแดนจำนวนมากไปทำงานในมาเลเซียเนื่องจากเหตุผลทางเศรษฐกิจ ขณะนี้มีโรคระบาด COVID-19 และเศรษฐกิจในมาเลเซียมีปัญหาการจ้างงานต่าง ๆ ลดลง แรงงานส่วนหนึ่งจึงต้องการกลับบ้าน

 

ภายในประเทศไทยเอง การระบาดของ COVID-19 เป็นภัยทางความมั่นคง รัฐบาลพยายามป้องกันและควบคุมโรคในทุก ๆ วิถีทาง หนึ่งในวิธีการ คือ การยกเลิกการเข้าเมืองของคนต่างชาติ และ ชะลอการกลับเข้าประเทศของคนไทยจากประเทศที่มีการระบาดของโรค โดยการกำหนดให้คนไทยต้องมีเอกสาร Fit To Travel

 

สถานการณ์การระบาดของโรคนี้เปลี่ยนแปลงเร็วมาก ข้อกำหนดนี้จึงควรได้รับการทบทวนอย่างจริงจังว่ายังคงเหมาะสมสำหรับสถานการณ์หรือไม่ ทั้งด้านเหตุผลทางการแพทย์ คือ ความปลอดภัยหรือความสมบูรณ์ทางสุขภาพของผู้เดินทาง และความปลอดภัยของประชาชนภายในประเทศจากการระบาดของโรค ตลอดจนสิทธิความเป็นพลเมืองไทยของผู้เดินทาง และ หลักแห่งมนุษยธรรมที่จะต้องช่วยเหลือผู้ยากไร้

 

ประการแรกความปลอดภัยทางสุขภาพของผู้เดินทางเอง

 

IATA (International Air Transport Association) กำหนดว่าสายการบินอาจจะขอให้ผู้โดยสารที่สายการบินไม่แน่ใจว่าควรจะให้ขึ้นเครื่องหรือไม่ แสดงใบรับรองแพทย์ที่เรียกกันว่า Fit To Fly เพราะสภาพต่าง ๆ ในอากาศยานไม่เหมือนบนพื้นดินสรีรวิทยาของผู้โดยสารจะไม่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง แต่อย่างไรก็ตาม สายการบินอาจจะจัดเตรียมความพร้อมพิเศษสำหรับผู้เดินทางที่ไม่แข็งแรงภายใต้คำแนะนำของแพทย์เป็นราย ๆ ไป

 

กรณีของ COVID-19 นั้น IATA แนะนำให้สายการบินต่าง ๆ ปฏิบัติตามนำแนะนำขององค์การอนามัยโลกในการจัดการป้องกันปัญหาการระบาดของโรคและการจัดการกับผู้โดยสารที่สงสัยว่าอาจจะติดเชื้อ ทั้งในอากาศยานและสนามบิน แต่ก็ไม่ได้ระบุห้ามผู้ติดเชื้อเดินทาง

 

สายการบินเป็นบริษัทเอกชน มีสิทธิที่จะรับหรือปฏิเสธที่จะให้บริการแก่ผู้โดยสารบางคนได้ด้วยเหตุผลอันสมควร

 

แต่การผ่านแดนจากมาเลเซียเกือบทั้งหมดเป็นการเดินทางทางบก ใช้รถยนต์ รถไฟ เดินเท้า หรือ ทางเรือ มีเหตุผลทางการแพทย์น้อยมาก ที่จะต้องกังวลว่าสรีรวิทยาของผู้เดินทาง ปัญหาหลักคือ ปัญหาทางระบาดวิทยา

 

รัฐบาลจึงควรเปลี่ยนคำว่า Fit To Travel ซึ่งผมยังไม่พบว่ามีที่ไหนเขาใช้กันเป็น Certificate of SARS CoV-2 test หรือผลการตรวจหาเชื้อนี้ให้ชัดเจนไปเลย

 

ผลการตรวจในต่างประเทศจะเชื่อถือได้ไหม ไม่ได้ขึ้นอยู่กับแพทย์ผู้ลงนาม แต่ขึ้นกับวิธีการเก็บตัวอย่างและคุณภาพของห้องทดลอง รัฐบาลไทยต้องกำหนดว่าวิธีการตรวจต้องดำเนินการตามมาตรฐานขององค์การอนามัยโลก เช่น ต้องเก็บตัวอย่างจาก nasopharynx หรือ ล้วงเข้าไปด้านหลังของโพรงจมูก ต้องตรวจด้วยวิธี RT-PCR ไม่ใช่ตรวจเลือดหาแอนตี้บอดี้หรือ Rapid test นอกจากนี้ห้องแล็บต้องผ่านมาตรฐานของชาติ

 

ถ้าผ่านการตรวจที่มาตรฐานแล้วให้ผลลบจะเชื่อใจได้ไหมว่าไม่ติดเชื้อ เชื่อไม่ได้อยู่แล้ว เพราะเชื้ออาจจะเข้าไปในร่างกายและยังไม่เพิ่มจำนวนพอที่ตรวจพบได้ อย่างไรเสียเมื่อผ่านด่านมากแล้วก็ต้องกักตัวที่ทางราชการกำหนด 14 วัน

 

ถ้าตรวจแล้วพบว่ามีเชื้อ ควรจะให้อยู่ในต่างประเทศไปก่อน หรือ กลับมาดูแลรักษาในประเทศไทยในฐานะที่เป็นคนไทย เรื่องนี้สุดท้ายแล้ว ต้องไปถามศาลปกครอง แต่ก่อนถึงจุดสุดท้าย ขอให้แง่คิดทางระบาดวิทยา

 

ในมุมมองทางระบาดวิทยา สถิติผลการตรวจเชื้อของคนไทยที่กำลังขอเข้าประเทศสำคัญมาก ถ้าสถิติพบว่าสัดส่วนของคนไทยเหล่านี้ติดเชื้อไม่มาก คนไทยที่ต้องการเดินทางเข้าไม่มาก และสาธารณสุขไทยพอรับไหว ก็ควรที่จะให้กลับมาตรวจที่เมืองไทยเสียเลย โดยไม่ต้องเสียเงินเสียเวลารอ และไม่แน่ใจกับคุณภาพของใบรับรองแพทย์ ไม่ว่า Fit To Travel ที่หลอก ๆ หรือผลการตรวจทางแล็บที่ไม่แน่นอน อย่างไรก็ตาม การเดินทางทางบกก็ต้องมีมาตรฐานป้องกันการแพร่เชื้อเหมือนที่เราทำในประเทศไทย

 

ถ้าคนไทยในต่างประเทศติดเชื้อมาก และต้องการเดินทางเข้ามามาก ระบบสาธารณสุขชายแดนไทยรับไม่ไหว เราจะทำอย่างไร? ก็ต้องดูกำลังสำรองทางสาธารณสุขรอบใน ว่าพร้อมรับหรือไม่ ก็เป็นเรื่องที่เราจะต้องว่ากันต่อไป

สรุปสั้น

1. เอกสาร Fit To Travel ที่รัฐบาลกำหนดควรยกเลิก เปลี่ยนเป็นผลการตรวจห้องแล็บด้วยมาตรฐานขององค์การอนามัยโลกแทน
2. สถานเอกอัครราชทูตและกงสุลต้องเก็บสถิติผลการตรวจว่าอัตราพบเชื้อของคนไทยในต่างประเทศเป็นอย่างไร แจ้งต่อสื่อมวลชนพร้อม ๆ กับรัฐบาล
3. กระทรวงสาธารณสุขประเมินความพร้อมในการรับคนไทยกลับโดยทางบก ของระบบสาธารณสุขในเขตชายแดน และในเขตรอบในถัดมาว่าพร้อมรับผู้ป่วยมากน้อยเพียงไร
4. รัฐบาลนำข้อมูลทั้งสองส่วนมาประมวลเพื่อทบทวนนโยบายการรับคนไทยกลับจากต่างประเทศในทางบก
5. พลเมืองไทยอาจจะร้องศาลปกครอง หากรัฐไม่สามารถชี้แจงเหตุผลในการดำเนินการที่พลเมืองเห็นว่าไม่สมควร

วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์ หน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

(ข้อมูลเพิ่มเติม)
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข คัดเลือกศาสตราจารย์นายแพทย์วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์ หน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ รับโล่ประกาศเกียรติคุณในฐานะบุคคลที่สนับสนุนงานป้องกันควบคุมโรค ในการประชุมวิชาการป้องกันควบคุมโรคแห่งชาติ ประจำปี 2557 โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลี พระวรราชาทินัดดามาตุ จะเสด็จไปทรงเปิดงานฯ และประทานโล่รางวัลแก่บุคคลและหน่วยงานที่ทำคุณประโยชน์ให้การสนับสนุนงานป้องกันควบคุมโรค

ศ.นพ.วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์ เป็นผู้อุทิศตนอย่างต่อเนื่องเป็นเวลากว่า 25 ปี ในการจัดระบบด้านงานวิจัยทางระบาดวิทยาโดยเฉพาะงานเฝ้าระวังป้องกันควบคุมโรคในภาคใต้ เป็นแบบอย่างของนักวิจัยรุ่นใหม่ที่เรียนรู้อยู่ตลอดเวลา มีผลงานวิจัยอย่างต่อเนื่องเป็นที่ยอมรับจากหน่วยงานสากลในระดับนานาชาติ และสถาบันการศึกษาในต่างประเทศ โดยทำวิจัยอย่างต่อเนื่องยาวนาน ในการติดตามสภาวะปัญหาสุขภาพต่างๆของภาคใต้ โดยเฉพาะโรคจากความยากจน เช่น บาดทะยักเด็กแรกคลอด ท้องร่วง ปอดบวม หนอนพยาธิผ่านดินและปัญหาทุพโภชนาการ การวิจัยทางระบาดวิทยาของวัณโรค ปัญหาปนเปื้อนสิ่งแวดล้อม เช่น สารหนูจากการทำเหมืองและตะกั่วจากอู่ซ่อมเรือ ปัญหาสุขภาพการเจริญพันธุ์ของประเทศต่างๆ เช่น ไทย เวียดนาม เนปาล พม่า มองโกเลีย โดยมีงานวิจัยที่ได้รับรางวัลในระดับชาติและนานาชาติจำนวนมาก

ศ.นพ.วีระศักดิ์ จงสู่วิวัฒน์วงศ์ เป็นผู้ก่อตั้งหน่วยระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ เป็นผู้อำนวยการสถาบันวิจัยและพัฒนาสุขภาพภาคใต้ (วพส.) มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ และได้รับการคัดเลือกเป็นนักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ ประจำปี 2552 สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ จาก สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ

%d bloggers like this: